Ο συγγραφέας Ν. Αραπάκης εξομολογείται...

Το νέο του βιβλίο με τίτλο «Το Δίκιο» παρουσιάζει αύριο στη Σπάρτη ο καλαματιανός συγγραφέας-δημοσιογράφος Νίκος Αραπάκης, κατόπιν πρωτοβουλίας του...

Πέμπτη, 02 Δεκέμβριος 2010 02:00 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Ο συγγραφέας Ν. Αραπάκης εξομολογείται...

Το νέο του βιβλίο με τίτλο «Το Δίκιο» παρουσιάζει αύριο στη Σπάρτη ο καλαματιανός συγγραφέας-δημοσιογράφος Νίκος Αραπάκης, κατόπιν πρωτοβουλίας του βιβλιοπωλείου «Ωκεανός» και των εκδόσεων Λιβάνη.
Με αφορμή την επερχόμενη επαφή του με το λακωνικό αναγνωστικό κοινό, ο συγγραφέας παραχώρησε συνέντευξη στον «ΛΤ», μιλώντας για το περιεχόμενο του βιβλίου που πραγματεύεται την εποχή της Κατοχής και του εμφυλίου, την πορεία της ελληνικής λογοτεχνίας σε καιρό κρίσης και τα μελλοντικά σχέδιά του.


Πως πήρατε την απόφαση να γράψετε ένα βιβλίο για την περίοδο της Κατοχής και του εμφυλίου; Τι ήταν αυτό που κέντρισε το ενδιαφέρον σας;
Οι λόγοι ήταν αρκετοί. Θα αναφέρω τους δυο βασικότερους. Καταρχήν, αγαπώ την ιστορία. Τα τελευταία δέκα-δεκαπέντε χρόνια διαβάζω ιστορία με την ίδια ευχαρίστηση που διαβάζω και λογοτεχνία. Κι επειδή η συγκεκριμένη περίοδος σημάδεψε όσο καμία άλλη την Ελλάδα του σήμερα, αισθάνθηκα την ανάγκη να τη διερευνήσω διεξοδικότερα. Κατά δεύτερον με ώθησε η εμπλοκή του πατέρα μου, αλλά και της οικογένειάς του, στη δίνη των γεγονότων της εποχής. Επειδή όμως είχα την ατυχία να τον χάσω σε πολύ νεαρή ηλικία, και ως εκ τούτου δεν κατάφερα να μάθω από πρώτο χέρι παρά ελάχιστα, αποφάσισα να το κάνω μέσα από τα βιβλία αλλά και συνομιλώντας με ανθρώπους που έζησαν τη συγκεκριμένη εποχή.

Στο βιβλίο σας, μολονότι έχετε ως κέντρο της δράσης τη Μεσσηνία και τις όμορες περιοχές, διέκρινα ένα πλήθος στοιχείων, προσώπων και γεγονότων που αφορούν στην εποχή γενικότερα. Συνειδητή προσπάθεια ή προέκυψε κατά τη διάρκεια της συγγραφής; 
Για να είμαι ειλικρινής και τα δυο μαζί. Όταν ξεκίνησα να γράφω αυτό το βιβλίο είχα μια κάποια «άγνοια κινδύνου». Έλεγα ότι θα διαβάσω μερικά βιβλία ιστορίας, θα συλλέξω κάμποσες μαρτυρίες και θα προσπαθήσω να στήσω μια ενδιαφέρουσα ιστορία. Στην πορεία διαπίστωσα ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο απλά. Κυρίως γιατί, ακόμη και σήμερα, για πολλά από τα γεγονότα της εποχής δεν υπάρχουν ξεκάθαρες ερμηνείες. Έτσι αποφάσισα όχι μόνο να καταγράψω τα γεγονότα αλλά και να τα ερμηνεύσω. Να εξηγήσω δηλαδή, μέσα από τη δική μου οπτική και λογική, γιατί έγιναν έτσι και όχι αλλιώς. Με δυο λόγια πρόθεσή μου ήταν, ακόμη και ο αναγνώστης που δεν έχει καμία σχέση με τα γεγονότα της εποχής, τελειώνοντας το βιβλίο να έχει αποκομίσει μια εικόνα. Ελπίζω ότι κάτι κατάφερα.

Διαβάζοντας το βιβλίο σας μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν δικαιώνετε απόλυτα καμία από τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές. Όχι, βέβαια, στον ίδιο βαθμό, πάντως χρεώνετε και στις δυο λάθη, εμμονές και παραλείψεις. Φαίνεται σαν να προσπαθήσατε να κρατήσετε κάποιες ισορροπίες. Συνάντησε αντιδράσεις αυτή σας η προσέγγιση;
Σπάνια έως ποτέ σε έναν πόλεμο, και πολύ περισσότερο σε μια εμφύλια σύγκρουση, ευθύνεται αποκλειστικά και μόνο η μια από τις δυο πλευρές. Σας βεβαιώ ότι δεν είχα καμία απολύτως διάθεση να κρατήσω ισορροπίες. Και στους δυο καταλογίζω απτά και συγκεκριμένα πράγματα στηριγμένα σε πραγματικά περιστατικά. Δυο παραδείγματα, ένα για κάθε πλευρά. Είναι, νομίζω, αναμφισβήτητο ότι, η απόφαση του ΚΚΕ, για αποχή από τις εκλογές του ’46, ήταν ένα τραγικό λάθος που επιτάχυνε -κατ’ άλλους οδήγησε- την εμφύλια σύγκρουση. Όπως επίσης δεν νομίζω ότι αμφισβητείται το γεγονός πως όλοι όσοι συμμετείχαν στην αντίσταση εναντίον των Γερμανών, μέσα από τις τάξεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, κυνηγήθηκαν λυσσαλέα μετά την απελευθέρωση. Όσο αφορά στις αντιδράσεις των αναγνωστών, και χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, ήταν ελάχιστες. Ακόμη κι αυτοί που δεν συμφώνησαν μαζί μου στην ερμηνεία των γεγονότων, διέκριναν την πρόθεσή μου να αποδώσω «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι».

Στη χώρα μας εκδίδεται ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός βιβλίων. Καλό ή κακό κατά την άποψή σας;

Η έκδοση πολλών βιβλίων αυτή καθαυτή δεν αποτελεί πρόβλημα Δυστυχώς όμως, η μεγάλη παραγωγή βιβλίων δεν συνδυάζεται και με την ανάλογη ποιότητα. Αυτό είναι, κατ’ εμέ, το  πρόβλημα και όχι ο μεγάλος αριθμός των βιβλίων που εκδίδονται. Αυτό που ονομάζουμε «ροζ λογοτεχνία» κυριαρχεί παντού. Βιβλία χωρίς κανένα απολύτως μήνυμα, κενά περιεχομένου, σαρώνουν στις πωλήσεις, ενώ σοβαρά και καλά βιβλία, που έχουν να πουν κάτι στον αναγνώστη, παραμένουν στην αφάνεια. Βέβαια, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι αυτό δεν είναι ένα φαινόμενο που αφορά αποκλειστικά και μόνο στο βιβλίο. Δείτε τι παράγει ο «σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός» στο τραγούδι, στην τηλεόραση και θα καταλάβετε. 

Είναι παγκοίνως γνωστό ότι δεν είμαστε λαός βιβλιοφάγων. Τι νομίζετε ότι φταίει;
Ο βασικότερος λόγος είναι το σχολείο. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι για γέλια και για κλάματα. Δεν υπάρχει πιο γελοίο πράγμα από το να διαβάζεις ένα λογοτεχνικό κείμενο και να προσπαθείς να εντοπίσεις το επίρρημα και το απαρέμφατο. Τουλάχιστον, στα χρόνια που εγώ ήμουν μαθητής, έτσι γινόταν. Χωρίς να γνωρίζω τι ακριβώς συμβαίνει σήμερα, νομίζω ότι τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και πολύ. Ένας άλλος βασικός λόγος είναι η έλλειψη όρεξης και οράματος. Όλοι και όλα ακολουθούν την πεπατημένη, που μας έφερε στο σημερινό αδιέξοδο. Δεν έχουν αντιληφθεί, -ή δεν θέλουν- ότι η λογοτεχνία έχει να κάνει με την απόλαυση και όχι με τον καταναγκασμό. Ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα το καταλάβουν.

Τι προβλέπετε ότι θα συμβεί κατά τη διάρκεια της κρίσης; Το βιβλίο θα επηρεαστεί ή θα μείνει αλώβητο;
Κατά τη διάρκεια της κρίσης αλλά και μετά τη λήξη της, πολλά πράγματα δεν θα είναι ίδια στη χώρα μας. Το βιβλίο, όπως καταλαβαίνετε, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Το σίγουρο είναι πως θα μειωθεί η παραγωγή. Αυτό που δεν ξέρω είναι αν τα βιβλία που θα λείψουν θα είναι από την πλευρά των βιβλίων που έχουν να πουν κάτι ή από την άλλη. Ο χρόνος θα δείξει. Πάντως δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος.

Μπορεί ένα βιβλίο, εκτός από ψυχαγωγία, να προσφέρει και κάτι άλλο στον αναγνώστη; Είναι εύκολο για τον συγγραφέα να κοινωνήσει, μέσα από τα γραπτά του, τις απόψεις του και τις ιδέες του;
Έχω ξαναπεί ότι είμαι οπαδός τη «μηνυματικής λογοτεχνίας». Δηλαδή, μου αρέσει ο συγγραφέας να στοχεύει στον προβληματισμό του αναγνώστη, να του μεταφέρει τις απόψεις του, την κοσμοθεωρία του, να τον βάζει σε μια διαδικασία πνευματικής αναζήτησης και να μην ενδιαφέρεται αποκλειστικά και μόνο για την ψυχαγωγία του. Σε αυτή τη λογική, οι συγγραφείς είναι και θα είναι πάντοτε χρήσιμοι. Μεταφέρουν, μέσω του μύθου, τους προβληματισμούς τους, αναγκάζουν τους ανθρώπους να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν μαζί τους. Πάνω απ’ όλα όμως, τους αναγκάζουν να σκεφτούν. Σήμερα, που η αποβλάκωση (τρώγε, κατανάλωνε, δούλευε) προβάλλεται ως ο ενδεδειγμένος τρόπος ζωής, αυτό είναι που λείπει όσο τίποτε άλλο από τις κοινωνίες μας. 

Ετοιμάζετε κάτι καινούργιο αυτό τον καιρό;
Πριν σας πω γι’ αυτό που δουλεύω τώρα, θα ήθελα να αναφέρω ότι εντός του 2011 θα επανακυκλοφορήσει, από τις εκδόσεις Λιβάνη, το πρώτο μου μυθιστόρημα «Και στη μέση η θάλασσα», το οποίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 2008 από ένα μικρότερο εκδοτικό οίκο. Τώρα, όσο αφορά στην καινούργια μου δουλειά, είναι αρκετά νωρίς και δεν μπορώ να πω πολλά πράγματα. Είναι ένα μυθιστόρημα που μιλάει για ένα απομονωμένο χωριό στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, σε κάποια ορεινή επαρχία της Ελλάδας και έχει αρκετά στοιχεία μαγικού ρεαλισμού. Περισσότερα προς το τέλος του επόμενου έτους, όταν, θέλω να ελπίζω, θα έχει βγει στην κυκλοφορία.
 

Χρηστέα Diesel Service
ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
του ΚΥΡ
Το κλίκ της ημέρας
του ΚΥΡ
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα