Η επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης παραρτήματος Σπάρτης δρα Γεωργία Κακούρου Χρόνη μιλά στη Χριστιάνα Χιώτη

Χαμηλού προφίλ, αναγνωρισμένη για την σημαντική προσφορά της στα τοπικά -και όχι μόνο- πολιτιστικά δρώμενα, η επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης...
Σάββατο, 06 Μάρτιος 2010 02:00 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Η επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης παραρτήματος Σπάρτης δρα Γεωργία Κακούρου Χρόνη μιλά στη Χριστιάνα Χιώτη

Χαμηλού προφίλ, αναγνωρισμένη για την σημαντική προσφορά της στα τοπικά -και όχι μόνο- πολιτιστικά δρώμενα, η επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης στο Παράρτημα της Σπάρτης δρ. Γεωργία Κακούρου Χρόνη είναι μια προσωπικότητα με χαρισματική ικανότητα επικοινωνίας με τους ειδικούς, τα παιδιά  και τον απλό κόσμο. Γοητευτικότερο από το συγγραφικό της έργο και τη διδασκαλία της είναι η εναργής προσπάθειά της να μυήσει τους νέους στα μυστικά της Τέχνης.
Κατά την ίδια η έφεση για μάθηση, το ανοιχτό πνεύμα, η σκληρή δουλειά, αλλά κυρίως η συλλογικότητα και η συνεργασία σε ένα κοινό όραμα για την προαγωγή του πολιτισμού που παράγουμε ως Λάκωνες, μπορούν να επιτύχουν και τον δυσκολότερο στόχο.

Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη αποτελεί το παλαιότερο παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης και στεγάζεται σε ένα καλαίσθητο νεοκλασικό κτίριο. Πείτε μας λίγα λόγια για την ιστορία της. Πως αποφασίστηκε να λειτουργήσει ως παράρτημα;
Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης ιδρύθηκε από την αείμνηστη Ντόλλυ Γουλανδρή και τον αδελφό της Γεώργιο Κουμάνταρο. Η ίδρυση της Πινακοθήκης ικανοποιούσε την επιθυμία του πατέρα τους, Ιωάννη Κουμάνταρου, που υπήρξε ιδιαίτερα φιλότεχνος, για τη δημιουργία ενός χώρου που θα υπηρετούσε τις εικαστικές τέχνες στην ιδιαίτερη πατρίδα (ο Ιωάννης Κουμάνταρος καταγόταν από τη Βαμβακού). Ο ίδιος προσέφερε στην Πινακοθήκη και δεκατέσσερις πίνακες, πολύ αξιόλογων δυτικοευρωπαίων ζωγράφων, από την προσωπική του συλλογή. Για την υλοποίηση αυτού του στόχου αγοράστηκε από τους δωρητές η οικία Βαλασάκη, ανακαινίστηκε με δικά τους έξοδα και προσφέρθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη για να λειτουργήσει ως παράρτημά της. Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη εγκαινιάστηκε το 1982. Με τον τρόπο αυτό δεν διασώθηκε μόνο ένα από τα νεοκλασικά κτήρια της πόλης αλλά εξασφαλίστηκε και η ποιότητα των εκθέσεων.

Το Δεκέμβρη η Πινακοθήκη φιλοξένησε μια εξαιρετική έκθεση για τα νεοκλασικά κτίρια στη Σπάρτη και το Γύθειο. Τι ρόλο έπαιξε η παρουσία αυτών των κτιρίων στον πολιτισμό του τόπου και τι πραγματικά συμβαίνει σήμερα;
Η εικόνα της σημερινής πόλης (ποτέ η Σπάρτη δεν ήταν τόσο άσχημη και μπορούμε να επιχειρηματολογήσουμε εκτενώς γιατί) αποδεικνύει ότι η παρουσία των νεοκλασικών κτηρίων δεν έπαιξε κανέναν απολύτως ρόλο. Κανείς δεν τα σεβάστηκε. Η παρουσία των ελάχιστων νεοκλασικών κτηρίων που έχουν διασωθεί λειτουργεί μόνον ως μέτρο της ασχήμιας των σύγχρονων οικοδομών. Ποτέ δεν παρηγορήθηκα που το σχολειό μου, η Επαγγελματική Σχολή, δεν υπάρχει πια. Οι ευθύνες δεν αποδίδονται τόσο στους ιδιοκτήτες αυτών των κτηρίων όσο στην τοπική εξουσία που αποδεικνύεται πάντοτε πολύ πιο λειψή από τις περιστάσεις. Τι συμβαίνει σήμερα ως προς τον πολιτισμό ή ως προς τα νεοκλασικά κτήρια; Δεν αντιλαμβάνομαι πλήρως την ερώτησή σας. Το θέμα αποτελεί από μόνο του το περιεχόμενο μιας ιδιαίτερης συζήτησης. Αντί άλλης απάντησης, ωστόσο, μπορώ να αναφερθώ στην εικόνα του «Ξενία». Εξακολουθώ να ανεβαίνω στον λόφο, να θρηνώ τα κομμένα πεύκα, το πληγιασμένο κουφάρι του ξενοδοχείου και την τοιχογραφία του Νικολάου, γεμάτη από πολύχρωμα σπρέι. Αυτή η εικόνα είναι εύγλωττη από μόνη της.

Τι είναι τελικά πολιτισμός; Ένας άνθρωπος της δικής σας εμπειρίας και γνώσης πώς θα περιέγραφε την έννοια σε κάποιον με απλά λόγια;
Τι είναι πολιτισμός;

Άλλο τεράστιο θέμα, αφού για να απαντήσουμε θα έπρεπε να επιχειρήσουμε έναν προσδιορισμό του περιεχομένου της έννοιας, από τον 16ο αιώνα, που για πρώτη φορά απαντά, έως σήμερα. Το περιεχόμενο διαφοροποιείται κάθε φορά ανάλογα με τις εποχές και τις συνθήκες. Έχω καταγράψει τουλάχιστον διακόσιους ορισμούς της έννοιας. Επιγραμματικά - αν και αντιτίθεμαι σε αυτού του είδους τους αφορισμούς - θα έλεγα ότι πολιτισμός είναι το ενιαίο σύνολο των ιδεών, των αξιών και των κανόνων μιας κοινωνίας που δεν αποκλείει ούτε την ετερογένεια ούτε τις συγκρούσεις.

Ποια είναι η σχέση φύσης και πολιτισμού;
Κοπτόμεθα ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων ή ότι τιμάμε την παράδοση. Ο αρχαίος, ωστόσο, όπως και ο λαϊκός «μάστορας» που έκτιζε στο βουνό ή κοντά στη θάλασσα ήξερε πώς να κάνει τα δημιουργήματα των χεριών του να συνομιλούν με το δημιούργημα του Θεού. Απωλέσαμε και αυτή την αρετή.

Ποια η σχέση του πολιτισμού με την πολιτική; Η σημερινή πραγματικότητα δημιουργεί πολιτισμικά και πολιτιστικά πρότυπα;
Ποτέ η πολιτική και οι πολιτικοί δεν είχαν σχέση με τον πολιτισμό, πέρα από λίγες εξαιρέσεις. Πολιτισμός σημαίνει και «ξυπνούς» πολίτες και αυτό μάλλον δεν αποτελεί επιδίωξη της πολιτικής. Η έννοια πολιτισμικός και πολιτιστικός θεωρώ ότι ταυτίζονται. Αλλά ό,τι και να εννοείτε με το ερώτημά σας, όχι, η εποχή μας δεν προσφέρει πρότυπα προς μίμηση, προς αποφυγή άπειρα.

Στηρίζουν οι φορείς της Λακωνίας και του Δήμου μας τον πολιτισμό; Με ποιο τρόπο και σε ποια κατεύθυνση;
Με κανέναν απολύτως τρόπο. Δεν υπάρχει πολιτισμική πολιτική. Δεν υπάρχει σχέδιο και στρατηγική. Οι όποιες προτάσεις είναι πάντα αποσπασματικές, χωρίς όραμα και πνοή. Απαιτούνται γνώσεις και όχι μικροπολιτικές σκοπιμότητες για τη χάραξη πολιτισμικής πολιτικής. Ο πολιτισμός χρειάζεται βέβαια και χρήματα και η τοπική αυτοδιοίκηση στηρίζει και οικονομικά τις προσπάθειες διαφόρων συλλόγων και φορέων, επιχειρεί την καθιέρωση κάποιων θεσμών, πάντα, ωστόσο, πρόχειρα χωρίς μελέτη και προοπτική.

Στις δράσεις της Κουμανταρείου Πινακοθήκης συγκαταλέγεται και η Λέσχη Ανάγνωσης. Μιλήστε μας για αυτήν και την ανταπόκριση που βρίσκει.
Η Λέσχη Ανάγνωσης λειτούργησε με την παρότρυνση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ). Η ιδέα είναι να διαδίδεται η ανάγνωση και η αγάπη στο βιβλίο. Η Λέσχη της Πινακοθήκης διανύει τον τρίτο χρόνο της λειτουργίας της. Η ύπαρξή της και μόνο δηλοί και την ανταπόκριση που είχε. Το ζητούμενο είναι να ιδρυθούν παιδικές και εφηβικές Λέσχες Ανάγνωσης. Η υποδομή υπάρχει. Κάποιος που να ακούει;

Υπάρχει προγραμματισμός δράσεων με στόχευση; Ποια είναι τα σχέδιά σας;
Ο προγραμματισμός και η σκοποθεσία αποτελούν τα εξ ων ουκ άνευ. Συνομιλώντας, για παράδειγμα, με τους εκπαιδευτικούς, με τους οποίους έχω μία εξαιρετική συνεργασία, μελετώ τη δημιουργία μίας μόνιμης συλλογής, η οποία θα παρέχει τη δυνατότητα της μελέτης όλων των καλλιτεχνικών ρευμάτων του 19ου και του 20ού αιώνα και θα προσφέρει στα παιδιά και στο ενήλικο κοινό την ευκαιρία να κατανοήσουν τα ρεύματα αυτά, να τα παρακολουθήσουν εν τη γενέσει τους αλλά και στην ελληνική τους εκδοχή με πρωτότυπα έργα. Η έκθεση θα είναι έτοιμη κατά την επόμενη σχολική χρονιά.

Ποιος ακριβώς είναι ο δικός σας ρόλος όλα αυτά τα χρόνια;
Θα προτιμούσα εσείς να τον διαπιστώσετε. Χρέος μου έχω τάξει να εργάζομαι είκοσι ώρες το εικοσιτετράωρο με στόχο να κάνω το μέγιστο δυνατόν στο αλωνάκι που κινούμαι χωρίς να επιτρέψω στην ασχήμια και τη μιζέρια να με τραβήξει προς το μέρος της.

Ορισμένοι σας καταλογίζουν ότι το αντικείμενο των δραστηριοτήτων της Πινακοθήκης αφορά λίγους και ότι ως υπεύθυνη δεν το διευρύνετε, με αποτέλεσμα το έργο να μην γίνεται ευρύτερα γνωστό. Τι απαντάτε;
Ειλικρινά με ενδιαφέρει πάρα πολύ η γνώμη των «ορισμένων». Θα ήθελα πολύ να έρθουν και να συζητήσουμε τις απόψεις τους, αφού φαίνεται ότι ο στόχος μας, το μη κοινό δηλαδή να καταστεί κοινό, είναι ο ίδιος.

Οι λάκωνες παράγουν πολιτισμό ή επαφίενται στις δάφνες της ιστορίας τους; Υπάρχει προοπτική; Αλλάζει κάτι;
Πολιτισμός, με την έννοια που τον ορίσαμε παραπάνω, παράγεται έτσι κι αλλιώς. Το θέμα είναι τι είδους πολιτισμό επιδιώκουμε. Η προσπάθεια προοπτικής ή αλλαγής πρέπει να είναι συλλογική. Το πώς θα την επιτύχουμε πρέπει να το συζητήσουμε με τον τοπική κοινωνία και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Η Σπάρτη είναι βιώσιμη για ανθρώπους με καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα; Προσφέρονται επιλογές για ανάπτυξη κουλτούρας και καλλιέργεια ταλέντων στην πόλη μας;
Τα άτομα που έχουν καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα θα τα βρουν και στην πόλη μας και πέρα από αυτή. Το ζητούμενο είναι πώς θα αποκτήσουν αυτά τα ενδιαφέρονται και όσοι/όσες δεν τα διαθέτουν. Προς την κατεύθυνση αυτή απαιτείται η συνεργασία για την οποία σας μίλησα προηγουμένως.

Σας έχουμε δει να κυκλοφορείτε με το ποδήλατό σας. Τι εκφράζει αυτή η επιλογή;

Ντρέπομαι σε μία πόλη με ακτίνα δύο χιλιομέτρων να κυκλοφορώ με αυτοκίνητο. Λυπάμαι που η πόλη μου κάθε μέρα με θέτει εν κινδύνω όχι μόνον από τη κυκλοφορία των αυτοκινήτων αλλά και από την κακή κατάσταση των οδοστρωμάτων. Ωστόσο, παρά την ηλικία μου, εξακολουθώ να επιμένω. Η επιλογή μου έχει σχέση με την ιεράρχηση των προσωπικών μου αξιών.

Σύμφωνα με το σχέδιο μάρκετινγκ για τον τουρισμό που παρουσίασε η Ένωση Ξενοδοχείων Λακωνίας, φαίνεται πως οι επισκέπτες του νομού είναι ανώτερου μορφωτικού επιπέδου και κυμαίνονται ηλικιακά από 40 - 50 ετών. Σε αντίθεση μάλιστα με άλλες λακωνικές πόλεις, η Σπάρτη έρχεται τελευταία στις προτιμήσεις τους. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό; Η πόλη δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους;
Απορείτε;Είναι πολύ φυσικό. Η Σπάρτη είναι πια μια άσχημη πόλη. Ο προορισμός των ανθρώπων στους οποίους αναφέρεστε είναι κυρίως αρχαιολογικός ή φυσιολατρικός. Η Σπάρτη, προς το παρόν, στερείται και τον έναν και τον άλλον. Αν είχε αναπτύξει τουλάχιστον το συνεδριακό τουρισμό, θα μπορούσε να αποτελεί το χώρο εκκίνησης προς άλλους λακωνικούς προορισμούς.

Πρόσφατα δημοσιεύματα του αθηναϊκού τύπου αποκάλυψαν ότι ναυαγεί η κατασκευή του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης και προκρίνεται η ανακαίνιση του παλαιού με εγκατάσταση ψηφιακών εφαρμογών. Πως σχολιάζεται την είδηση;
Το μεγάλο μερίδιο της ευθύνης είναι δικό μας. Στο ερώτημά σας αυτό εγκλείεται και η απάντηση στην προηγούμενη ερώτησή σας.

Τι θεωρείτε ότι επιβάλλεται να αλλάξει στην Σπάρτη μέσα στα επόμενα χρόνια;
Όλα! Με συγκεκριμένο σχέδιο πολιτιστικής πολιτικής με ρεαλιστικές προτάσεις στρατηγικής, επιλογών και δράσης.

Η Γεωργία Κακούρου Χρόνη σπούδασε και εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές μουσειολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leicester, Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, τεχνικές διδασκαλίας της τέχνης για το Δημοτικό Σχολείο στο Πανεπιστήμιο του Missouri Columbia. Διδάσκει στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στο «Μεταπτυχιακό Τμήμα Διοίκηση Πολιτιστικών Μονάδων». Είναι υπότροφος του Ιδρύματος Fulbright. Το επιστημονικό της ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε θέματα νεοελληνικής λογοτεχνίας και μουσειολογίας. Άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε εθνικά και διεθνή περιοδικά, έχει συγγράψει βιβλία και συμμετέχει με ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια στο εξωτερικό. Συνεργάζεται μέσω προγραμμάτων με αμερικανικούς και ευρωπαϊκούς φορείς.
 

Χρηστέα Diesel Service
ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
του ΚΥΡ
Το κλίκ της ημέρας
του ΚΥΡ
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα